Ngajat
| Native name | Malay: Tarian Ngajat Tumanud Kamus Dewan Bahasa Iban Edisi Kedua, Dewan Bahasa dan Pustaka Malaysia, tadon nopo boros "ngajat" nga boros "kajat" di kikomoyon minsimbul. |
|---|---|
| Genre | Tradisional |
| Instrument(s) | tawak (gong), bebendai (canang), ketebung (gendang), engkerumung (keromong)
|
| Year | 2007 - Warisan Budaya Tak Ketara Kebangsaan Malaysia mantad Jabatan Warisan Negara Malaysia |
| Origin | Sarawak, Malaysia[1][2][3][4] |
Sayau Ngajat nopo iso mantad sayau tradisional mantad Sarawak,Malaysia[5][6][7][8]. ,haro piipiro kawo sayau Ngajat, iri nopo nga :
- Ngajat Indu
- Ngajat Bebunuh
- Ngajat Lesung
- Ngajat Semain
- Ngajat Berayah
- Ngajat Pua Kumbu
- Ngajat Kuta
- Ngajat Ngalu Temuai
- Ngajat Mai antu pala
Tumanud tulun angaba'al sains om arkeologi, Ngajat nopo mantad Sarawak, tinumimpuun mantad koundalihan tulun Iban mantad Gua Niah kumaa Kapuas id Kalimantan Barat. Guason iti lobi ogirot mampai Ngajat sabaagi iso mantad tayad Warisan Negara Tak Ketara ontok toun 2007. Ahal diti okito maya pisuayan rasuk koubasanan om musik miampai rentak sayau. Id Sarawak, kotinoruan Iban lobi momili' mamarasuk rasuk koubasanan mantad komolohingan diolo. Ngajat kumaa tongoulun Iban nopo sayau maso mamaramai Tadau Gawai tongoulun Iban pogulu misangod om alapas timpu mongomot. Ii nopo di pogulu po, sayau diti popinsayahon alapas diolo gumuli mantad misangod.
Sayahon sayau diti maya mingkakat id sakai sinasawat obulugu kumaa id sawat om kumaa id siriba , susumayau sumimbul tumanud loyuk loyou. Tikid rentak di pounion nopo mipatong miampai ababayaan. Montok Gawai Sandau Ari, gendang rayah pasayahon kumaa tutumombului pantangon om tongoulun di mamaramai Gawai montok mamaramai da'amot mononggoi tengkorak sasaapon . Maamaso sayau diti, migit i susumayau do kolid kayu id longon gibang om dangol id longon wanan om sumayau miagal misaap do sasaapon maya papaayun tinan kumaa gibang om wanan.
Sajara
[simbanai | simbanai toud]Sajara sayau Ngajat tumimpuun mantad komolohingan kotinoruan Iban sumusuhut gura tombolog tiung (common hill myna) om tombolog ruai (great argus). Tumanud rumo miampai Louis Samai mantad Lubuk Antu, Sarawak, nokoipi' komolohingan kotinaruan Iban nokoipi do rumikot kumaa iso kampung osodu. Hilo, mogihum yolo kinoyonon pananaman do parai , kinoyonon do magasu om nokobontol yolo bagas do gakod tombolog tiung . Soira imurion bagas gakod dii, ii nopo gura kopiagal do sayau Ngajat, iri no tinuminanud yolo gura dii.

Maamaso do sumayau, intong no yolo id timpak do nuluhon om kokito no do tombolong Ruai. Tombolog dii mingkiap do talad miagal po do longon tulun. Tuminanud nogi yolo gura talad tombolog dii om asil koduo-duo gura' dii kosiliu no i "Bungai Ajat" toi ko "Bunga Ajat". Iri no nokuro soira popouni tuunion om sumayau o tulun Iban, tombolog tiung tumanud do popogura gakod om tombolog ruai pogura talad.

Tuunion muzik
[simbanai | simbanai toud]Muzik mamagampot nopo mantad tuunion miagal tagung tagayo (Tawak), tagung asadang (Bebendai), gendang toi ko' Ketebung om iso set tagung tagung tokoro' Engkurumung om in dohuri no, Sape, iso tuunion muzik di kitali miagal do gitar.
Rasuk koubasanan
[simbanai | simbanai toud]Manangrasuk i susumayau kusai do rasuk koubasanan i roitan di 'sirat', 'gagung' toi ko 'baju burung.' Monongsirung nogi yolo do sirung kihulu tombolog.Gagung nopo iso kawo rasuk di akapal om okodou di winonsoi mantad kulit dupot miagal ko kulit boruang nga amu tinombir id wanan om gibang.
Montok susumayau tondu di lohowon 'kumang', manangrasuk yolo rasuk koubasanan miagal sugu aranggou sabaagi rogingot id tulu, rawai aranggou id kangkab, gonob naawol di pokogoson id tawak, golong longon om id gakod om nogi tanting.
Pautan id soliwan
[simbanai | simbanai toud]- ↑ Ngajat Iban: A Cultural Study - eJournal UPSI https://ejournal.upsi.edu.my/index.php/JSPS/article/view/4512
- ↑ https://pemetaanbudaya.jkkn.gov.my/culture/dis/640
- ↑ https://psivik.wordpress.com/nota-2/tarian/tarian-ngajat/
- ↑ https://www.astroawani.com/gaya-hidup/tarian-ngajat-identiti-masyarakat-iban-208669
- ↑ Ngajat Iban: A Cultural Study - eJournal UPSI https://ejournal.upsi.edu.my/index.php/JSPS/article/view/4512
- ↑ https://pemetaanbudaya.jkkn.gov.my/culture/dis/640
- ↑ https://psivik.wordpress.com/nota-2/tarian/tarian-ngajat/
- ↑ https://www.astroawani.com/gaya-hidup/tarian-ngajat-identiti-masyarakat-iban-208669
