Pergi ke kandungan

Ngajat

Mantad Wikipedia
Tarian Ngajat Lesong posolimbahon id Kampung Budaya Sarawak, Sarawak, Malaysia
Sayau Ngajat
Native nameMalay: Tarian Ngajat Menurut Kamus Dewan Bahasa Iban Edisi Kedua, Dewan Bahasa dan Pustaka Malaysia, perkataan "ngajat" berasal daripada kata kerja "kajat" yang bermaksud terlompat-lompat.
GenreTradisional
Instrument(s)tawak (gong), bebendai (canang), ketebung (gendang), engkerumung (keromong)
Taboh Iban
Muzik tradisional Iban yang bernama Tabuh Iban dirakam di Sarawak, Malaysia pada tahun 1979.
Year2007 - Warisan Budaya Tak Ketara Kebangsaan Malaysia oleh Jabatan Warisan Negara Malaysia
OriginSarawak, Malaysia[1][2][3][4]

Sayau Ngajat nopo nga' iso'' sayau koubasanan i mantad pogun Sarawak,Malaysia. Sayau Ngajat diti kaakup do piipiro kawo, iri nopo nga':

  1. Ngajat Indu
  2. Ngajat Bebunuh
  3. Ngajat Lesung
  4. Ngajat Semain
  5. Ngajat Berayah
  6. Ngajat Pua Kumbu
  7. Ngajat Kuta
  8. Ngajat Ngalu Temuai
  9. Ngajat Mai antu pala

Nontodonon nopo do sayau ngajat tumanud do ponoriukan tulun tabaal sains om arkeologi nakaanu do ngajat nopo diti nga' sayau i mantad pogun Sarawak mantad di kinoundolihon tulun Iban mantad Gua Niah doid Kapuas id Kalimantan Barat. Ahal diti pinogirot nogi miampai Ngajat sabaagi sala iso' mantad tayad Warisan Negara Tak Ketara ontok toun 2007. Ahal diti nintangan mantad pisuaian bangkad koubasanan om tuunion om nogi' rantak sayau. Id Sarawak, momili o tulun Iban do momoguno bangkad koubasanan mantad tinungkusan diolo'. Ngajat montok tulun-tulun Iban nopo nga' sayau ontok manaandak Tadau Gawai tulun-tulun Iban pogulu do misangod om kalapas do maso mongomot. Ontok timpu di pogulu po, sayau dii nopo nga popintorion kalapas do koguli yolo mantad misangod.

Popintorion o sayau diti miampai mingkakat id sawat do buluguan langsaran doid sawt om doid siriba, sumimbul o susumayau miampai do naampot sinding. Monikid rantak i pounion nopo nga kosudong do abaabayan dii. Montok Gawai Sandau Ari, gendang rayah pomoinon ontok tutumombului tabantug om tulun di manaandak gawai montok manaandak om mogowit do tengkorak musuh. Daamot sayau diti do popintorion, mongigit o susumayau do perisai kayu id longon gibang om pedang id longon wanan, kalapas dii sumayau nogi' irad tumoguang miampai saap miampai popogura tinan dau doid gibang om wanan.

Sajara sayau ngajat nokotimpuun miampai odu moyang tulun Iban tumanud gura do tombolog tiung (common hill myna) om tombolog ruai (great argus). Tumanud ponorubungan lisan miampai di Louis Samai mantad Lubuk Antu, Sarawak, nokoinipi o tulun Iban do nokorikot id kampung tokoro. Id hilo', mogihum yolo do kinoyonon mananom parai, kinoyonon montok magasu om nokoruba yolo do waya gakod tombolog tiung. Soira nokokito do waya gakod dii, gura dau kaagal-agal do sayau Ngajat nakadadi diolo do tumanud gura dii.

Daamot manari, minintong yolo id sawt do nulu, om nokokito yolo songinan tombolog ruai. Pinopogura om pinopoinlaab o o tombolog ruai dilo do kawo' dau irad do longon tulun. Tuminanud nogi' yolo do gura tombolog ruai dilo. Om asil mantad gura koduo-duo gura dilo, nowonsoi nodii o "Bungai Ajat" toi ko' "Bunga Ajat". Sabab dilo no do soira sumayau o tulun Iban, tumanud nogi' o tombolog ruai do popogura kawo' dau.

Tombolog Ruai i nadadi gonding kumaa gura sayau Ngajat.

Kakamot Tuunion

[simbanai | simbanai toud]

Tuunion mampot pounion mantad kakamot-kakamot irad tagung tagayo (Tawak) om gong asadang (Bebendai), <i>gendang</i> toi ko' Ketebung om iso' set tagung tokoro Engkurumung. Sape nopo nga' kakamot tuunion kitali irad gitar.

Bangkad Koubasanan

[simbanai | simbanai toud]

Susumayau kusai momoguno do bangkad koubasanan irad 'sirat', 'gagung' toi ko' bangkad tombolog. Momoguno nogi' o sususmayau do tupi i minangan inlawaai do wulu-wulu tombolog. Gagung nopo nga' iso' kawo bangkad di akapal om okodou i winonsoi mantad kulit tayam irad kulit bowang nga amu tinombir gibang om wanan dau.

Montok sayau tondu toi ko' roiton sabaagi 'kumang', momoguno yolo do bangkad koubasanan irad sugu takawas sabaagi pamalawa do tulu, rawai takawas id ponong kangkab, kain tenun i pinokogos id tawak, golong longon om takod, om simbong.

Pautan labus

[simbanai | simbanai toud]
  1. Ngajat Iban: A Cultural Study - eJournal UPSI https://ejournal.upsi.edu.my/index.php/JSPS/article/view/4512
  2. https://pemetaanbudaya.jkkn.gov.my/culture/dis/640
  3. https://psivik.wordpress.com/nota-2/tarian/tarian-ngajat/
  4. https://www.astroawani.com/gaya-hidup/tarian-ngajat-identiti-masyarakat-iban-208669