Pergi ke kandungan

Nulu Bratak

Coordinates: 1°28′2″N 110°5′28″E / 1.46722°N 110.09111°E / 1.46722; 110.09111 (Bung Bratak Heritage Centre)
Mantad Wikipedia

Nulu Bratak
Titik bobos akawas
Kinawas400 m (1,300 ft)[1]
Coordinates1°28′2″N 110°5′28″E / 1.46722°N 110.09111°E / 1.46722; 110.09111 (Bung Bratak Heritage Centre)
Naming
Native nameBung Bratak (Bau Bidayuh)
Geografi
Pogun Malaysia
Negeri Sarawak
BoogianKuching
WatasBau

Nulu Bratak nopo nga nuluhon i poinladsong id Watas Bau, Boogian Kuching, Sarawak. POinladsong o nulu diti lobi kuang 39 kilometer mantad Kuching, longkod pogun do Sarawak.

Mogigion tosopung id nulu diti nopo nga tinaru Bidayuh, lobi-lobi po do tinimungan Jagoi-Bratak, tu' notumbayaan do minundaliu mantad Nulu Sungkong, Kalimantan Kotonobon, Indonesia.[2] Notumbayaan nogi do gama kinoundolihon diolo nopo nga montok mogihum lobi ogumu gana montok pomutanaman parai om mongilag do orolihan toruol momoroliu.[3]

Id pialatan do toun 1838, tulun Iban Skrang i miuhup miampai do panglima susumangod Pengiran Mahkota nopo nga minanaap do kinoyonon nulu Bratak montok mononggorib.[4] Pinilos o mogiigion kusai, om tongoondu om nogi tangaanak nopo nga' pinosiliu do susuhuon. Tumanud do luputan di James Brooke, mantad pinanangadan dii, mogiigion Bidayuh id poingion do hiti nopo nga nokoingkuri mantad 230 paganakan kumaa 50 paganakan.[5] Id siriba do luguan Panglima Kulow, miampai nogi ponguhupan mantad Rajah Putih, kinoyonon nulu Bratak nopo nga winonsoi kawagu di toun 1841. Kalapas do toun 1841, mogiigion nulu Bratak nopo nga nokoimbulai id lobi kuang 30 kampung id watas Bau om Lundu.[6]

Longkod Tinungkusan Bung Bratak

[simbanai | simbanai toud]

Longkod Tinungkusan Bung Bratak (BBHC) nopo nga iso projek i pinoimpuun do Koisaan Tinungkusan Bung Bratak.[3] Pamansayan do longkod diti nopo nga soginumu RM8 riong i binayaran do Komontorian Podtuongisan om Koubasanan Persekutuan.[7] Winonsoi iti id timpak do nulu, i kiwaa gatang sajara i signifikan kumaa Bidayuh Jagoi-Bratak.

Tadau Bung Bratak

[simbanai | simbanai toud]

Monikid do 1 Mikat, ababayan monikid toun i pinungaranan do Tadau Bung Bratak nopo nga pohoroon id nulu diti.[8] Taandakon o ababayan diti montok momuhondom do panangadan Skrang Iban di toun 1838. Pongisytiharan kapanaandakan tadau diti nopo nga pinaatod montok kumoinsan kumaa Koisaan Kabansaan Dayak bidayuh di toun 1988.[6]

Antakan tadau diti, kopopkitanan koubasanan Bidayuh miagal do sayau koubasanan, tuunion om nansakan nopo nga pohoroon do tongoulun Bidayuh.[8]

  1. Melvin Joni (4 Mikat 2019). "Bung Bratak tapak bersejarah ekopelancongan Borneo". Berita Harian (id boros Malayu). Pinoopi mantad sand̠ad ontok 4 Mahas 2024.
  2. Deva Fosterharoldas Swasto; Dwita Hadi Rahmi (26 Mahas 2023). Proceedings of the 6th International Conference on Indonesian Architecture and Planning (ICIAP 2022): Beyond Sustainability Through Design, Planning and Innovation (id boros Inggilis). ISBN 978-981-99-1402-9.
  3. 3.0 3.1 Cotter, Joy Natalie (13–14 Gumas 2022). "Cultural Sustainability in Architecture: Case Study of Bung Bratak Heritage Centre" (PDF). Proceedings of the 6th International Conference on Indonesian Architecture and Planning (ICIAP 2022): Beyond Sustainability Through Design, Planning and Innovation. Yogyakarta, Indonesia: Springer. doi:10.1007/978-981-99-1403-6.
  4. James Alexander Ritchie (4 Mahas 2021). "Untold stories of Sarawak's brave Bidayuh". Sarawak Tribune (id boros Inggilis).
  5. James Brooke; Charles Brooke (1909). A history of Sarawak under its two white Rajahs, 1839-1908 (id boros Inggilis). ISBN 978-981-99-1402-9. Pinoopi mantad sand̠ad ontok 11 Milatok 2011.
  6. 6.0 6.1 "Bung Bratak Heritage Site Symbol Reminder of Bidayuh People's Resilience". Dayak Daily. 3 Manom 2023.
  7. "Pusat Warisan Bung Bratak terima geran RM500,000 daripada kerajaan negeri" (id boros Malayu). Bernama.
  8. 8.0 8.1 Sim, Ashley (8 Ngiop 2024). "Experience vibrant festivities of Bidayuh culture as Bung Bratak Day returns this May 1". DayakDaily (id boros Inggeris British). Linoyog ontok 3 Manom 2025.