Tadau Sabah
| Tadau Sabah | |
|---|---|
Kapanaandakan ontok toun 2022 miampai kopokiwaran bondira Sabah kawawagu. | |
| Observed by | Sabah |
| kawo | Pogun |
| Kapansalan | Panakatanda koponuridangan pomorintaan sondii de facto id Borneo Koibutan |
| Tadauwulan | 31 August |
| Next time | Templat:Start-date |
| Kosoruan | monikid toun |

Tadau Sabah (Boros Malayu:Hari Sabah) nopo nga tadau pomorintaan sondii i taandakon ontok 31 Magus monikid toun do pogun Sabah id Malaysia.[1][2][3][4] Mantad toun 2012, notorimo o tadau koundarangan diti do porinta pogun Sabah om nogi tulun ngaawi do Sabah,[5][6][7][8] om nokohimagon sabaagi kapanaandakan poinhamgon pogun ontok toun 2024.[9][10][11]
Mimpuun do taandakon o Tadau Sabah mantad toun 2023 om sumusuhut kopihondot nogi do Tadau Kabansaan Malaysia, kalapas notorimo do porinta pogun o sogu montok popoimagon 31 Magus sabaagi "Tadau Sabah" ontok toun 2021.[12]
Latar likud
[simbanai | simbanai toud]Kalapas notingkod Sangod Pomogunan II, toinaon o wiilayah dii do Kotoinaan Soudor British (British Military Administration) i sumusuhut pinoundaliu kumaa porinta Koloni Mahkota ontok toun 1946 tu kotoguang kobolingkaangan o Syarikat Berpiagam Borneo Utara British gama kos di takawas montok mamawangun kawagu Borneo Koibutan.[13][14] Tonggungan mamawangun kawagu do wilayah dii sinowolianan do Koloni Mahkota miampai gabenor Koloni Mahkota i koinsan pinosiliu i Edward Twining ontok 5 Mikat 1949.[15] Sinumowoli i Ralph Hone disio montok popotilombus kapamansayan kawagu wilayah dii, sinusuhut di Roland Turnbull gisom gabenor Koloni Mahkota di kolimpupuson i William Goode.[16] Kalapas nopongo ngaawi o projek kapamansayan, minaganu kootuson o porinta Koloni Mahkota do manahak kopomorintaan sondii kumaa wilayah dii ontok 31 Magus 1963, ii no 16btadau pogulu koponuridangan Persekutuan Malaysia ontok 16 Manom 1963.[17][3][14]
Sundung do insaru o Tadau Pomorintaan Sondii Borneo Koibutan do sukuon sabaagi 'Tadau Kagabasan Sabah',[1] au otopot o ahal diti tu perundangan British kokomoi pomorintaan sondii Borneo Koibutan au minanahak kagabasan pogulu minoi amung o wilayah dii montok mombontuk Persekutuan Malaysia.[18] Ontok toun 2018, minanahak o Yayasan Tungkus Borneo (BHF) do lohou kumaa porinta pogun montok popoimagon tadau dii sabaagi "Tadau Sabah" om minopopoimagon dii sabaagi koundarangan pogun.[19]
Kapanaandakan om tema
[simbanai | simbanai toud]Mondidikot toun 2023, pohoroon o panaandakan diti monikid toun. Taandakon o Tadau Sabah kalapas abaabayan tadau Kabansaan. Nopili iso mantad 25 watas id Sabah sabaagi monongawali karamayan om pogisowli-wolionon id pialatan watas ngaawi diti monikid toun.
Pionitan miampai Tadau Kagabasan
[simbanai | simbanai toud]Kopihondot nogi o tadau Pomotintaan Sondii Borneo Koibutab ontok 31 Magus do Tadau Kagabasan (Boros Malayu:Hari Merdeka), ii no tadau kabansaan Malaysia i momuhondom kawagu kagabasan Persekutuan Tanah Melayu mantad ponugkuan British ontok toun 1957. Minapatayad o yayasan Tungkus Borneo (BHF) om Parti Tindakan Demokratik (DAP) Sabah do manaandak yolo 'Tadau Kagabasan Sabah' om okon ko Tadau Merdeka ontok tadau dii.[20]
Mimpuun toun 2015, miagal di nokomoi do Montiri Komunikasi om Multimedia Ahmad Shabery Cheek, pohoroon o panaandakan Tadau Kagabasan miampai au roiton ginumu toun kinagabasan montom mongilag kopuriman o momogun id Sabah om Sarawak do poinsuai-suai sokiro roiton o ginumu kinouliton toun.[21] Sundung do ingkaa, minoposorou i Montiri Koburuon Tanah Sarawak, Tan Sri Datuk Amar Dr James Masing do nokoimagon o Tadau Malaysia mantad di 16 Manom po om silihon daa i sabaagi piisaan pogun. Ka disio "Koilo oinsanan tulun do 31 Magus nopo nga Tadau Kagabasan Malaya om Sabah... ii nopo nga okon ko kagabasan tokou (Sarawak). Milo yolo manaandak dii id Malaya om id Sabah tu miilang yolo tadauwulan kagabasan di miagal, om milo tokou mampayat nung naalap. Nuru do insanangan tokou o kasalaan diti". Minanahak i Masing do komi dii sabaagi tisuli kumaa sogu kawawagu Shabery Cheek i minongomoi do nuru daa Malaysia momuhondom 31 Magus sabaagi Tadau Kagabasan, nga miampai au nuru roiton impiro no kinouliton toun dau.[22]
Basa'on potilombus
[simbanai | simbanai toud]- Anjumin, Ersie (26 Magus 2024). "Sabah Day reminds us that state was once independent, says Jeffrey". New Straits Times. Pinoopi mantad sand̠ad ontok 13 Ngiop 2025. Linoyog ontok 13 Ngiop 2025.
- Miwil, Olivia (1 Manom 2024). "Inaugural official Sabah Day celebration sparks excitement among locals". New Straits Times. Pinoopi mantad sand̠ad ontok 13 Ngiop 2025. Linoyog ontok 13 Ngiop 2025.
Intangai nogi
[simbanai | simbanai toud]Sukuon
[simbanai | simbanai toud]- ↑ 1.0 1.1 "The National Archives DO 187/31 (Declarations of independence by Sarawak, Sabah and Singapore)". The National Archives. 1963. Linoyog ontok 9 Mansak 2025. Ralat maganu:Tag
<ref>tidak sah, nama "DOI" digunakan secara berulang dengan kandungan yang berbeza - ↑ "Sabah Early History". Sabah State Government. 6 Momuhau 2007. Pinoopi mantad sand̠ad ontok 30 Mikat 2014. Linoyog ontok 30 Mikat 2014 – via New Sabah Times.
- ↑ 3.0 3.1 "Sabah's People and History". Sabah's Heritage: A Brief Introduction to Sabah's History, Sabah Museum, Kota Kinabalu. Official Portal Of The Sabah State Government (Mobile). 1992. Pinoopi mantad sand̠ad ontok 30 Mikat 2014. Linoyog ontok 31 Mikat 2014. Ralat maganu:Tag
<ref>tidak sah, nama "his" digunakan secara berulang dengan kandungan yang berbeza - ↑ Teoh, Bob (6 Magus 2012). "Tanah airku - My homeland - 美丽的国家". Sin Chew Daily. Pinoopi mantad sand̠ad ontok 30 Mikat 2014. Linoyog ontok 31 Mikat 2014.
- ↑ "Sabah must celebrate Independence Day on Aug 31: Jeffrey". Daily Express. 27 Magus 2013. Pinoopi mantad sand̠ad ontok 30 Mikat 2014. Linoyog ontok 30 Mikat 2014.
- ↑ "Sabah must celebrate Independence Day on Aug 31: Jeffrey". Daily Express. 27 Magus 2013. Pinoopi mantad sand̠ad ontok 30 Mikat 2014. Linoyog ontok 30 Mikat 2014.
- ↑ Kaung, Michael (27 Magus 2012). "Merdeka 'no relevance' to Sabah, Sarawak". FMT. Pinoopi mantad sand̠ad ontok 24 Manom 2015. Linoyog ontok 30 Mikat 2014.
- ↑ "Sabah, Sarawak: 50 Years in Malaysia plagued by bad politics — Joe Fernadez". The Malay Mail. 7 Gumas 2013. Pinoopi mantad sand̠ad ontok 9 Momuhau 2019. Linoyog ontok 30 Mikat 2014.
- ↑ "Kerajaan Sabah warta Hari Sabah pada 31 Ogos" [Sabah government gazettes Sabah Day on 31 August]. Sabah Gazette (id boros Malayu). 5 Madas 2024. Pinoopi mantad sand̠ad ontok 5 Madas 2024. Linoyog ontok 9 Mansak 2025.
- ↑ Sokial, Sandra (6 Madas 2024). "Sabah government officially gazettes Sabah Day". The Star. Pinoopi mantad sand̠ad ontok 13 Ngiop 2025. Linoyog ontok 9 Mansak 2025.
- ↑ Suresh, Nanthini (6 Madas 2024). "Sabah State Govt Officially Declares August 31 As Sabah Day". WeirdKaya. Pinoopi mantad sand̠ad ontok 13 Ngiop 2025. Linoyog ontok 13 Ngiop 2025.
- ↑ Mat Salleh, Safrah (3 Madas 2021). "Hari Sabah boleh menjadi realiti tahun depan" [Sabah Day could become a reality next year]. Utusan Borneo (id boros Malayu). Pinoopi mantad sand̠ad ontok 13 Ngiop 2025. Linoyog ontok 27 Manom 2021.
- ↑ "Sabah Early History". Sabah State Government. 6 Momuhau 2007. Pinoopi mantad sand̠ad ontok 30 Mikat 2014. Linoyog ontok 30 Mikat 2014 – via New Sabah Times.
- ↑ 14.0 14.1 Welman, Frans (9 Gomot 2017). Borneo Trilogy Volume 1: Sabah. Booksmango. p. 159. ISBN 978-616-245-078-5.
- ↑ "Sabah Early History". Sabah State Government. 6 Momuhau 2007. Pinoopi mantad sand̠ad ontok 30 Mikat 2014. Linoyog ontok 30 Mikat 2014 – via New Sabah Times.
- ↑ "Sabah Early History". Sabah State Government. 6 Momuhau 2007. Pinoopi mantad sand̠ad ontok 30 Mikat 2014. Linoyog ontok 30 Mikat 2014 – via New Sabah Times.
- ↑ "Sabah Early History". Sabah State Government. 6 Momuhau 2007. Pinoopi mantad sand̠ad ontok 30 Mikat 2014. Linoyog ontok 30 Mikat 2014 – via New Sabah Times.
- ↑ Stockwell, A J (2004). British Documents on the End of Empire, Series B Volume 8: Malaysia. The Stationery Office. p. lxxx. ISBN 9780112905813.
- ↑ "Gazette August 31 as 'Sabah Day' – foundation". The Borneo Post. 1 Magus 2018. Pinoopi mantad sand̠ad ontok 13 Ngiop 2025. Linoyog ontok 3 Magus 2018.
- ↑ "Sabah DAP to celebrate 51st Sabah Independence Day". Daily Express. 30 Magus 2014. Pinoopi mantad sand̠ad ontok 22 Ngiop 2021. Linoyog ontok 3 Milau 2014.
- ↑ "No more mentioning number of years". Daily Express. 9 Manom 2014. Pinoopi mantad sand̠ad ontok 9 Manom 2014. Linoyog ontok 9 Manom 2014.
- ↑ Sibon, Peter; Bong, Karen (11 Manom 2014). "Emphasis should be on Sept 16 not Aug 31". The Borneo Post. Pinoopi mantad sand̠ad ontok 15 Manom 2014. Linoyog ontok 15 Manom 2014.